Algemeen stemrecht

Algemeen stemrecht — het recht voor (vrijwel) alle volwassenen om te stemmen — was geen vanzelfsprekendheid. In veel landen mochten tot ver in de 19e eeuw alleen rijke mannen stemmen, en dan nog slechts over beperkte onderwerpen. De roep om gelijke politieke rechten kwam op gang met de opkomst van de arbeidersbeweging, de democratisering van onderwijs, en de verspreiding van liberale en socialistische idealen.

In Nederland werd het mannenkiesrecht ingevoerd in 1917, en het vrouwenkiesrecht in 1919. Daarmee was formeel een einde gekomen aan het stemprivilege op basis van bezit of status. Politieke participatie werd een recht voor iedere burger.

Algemeen stemrecht betekende niet alleen dat meer mensen mochten stemmen, maar ook dat politici rekening moesten houden met bredere lagen van de bevolking. Partijen gingen programma’s schrijven, campagnes voeren en zich verantwoorden aan hun achterban.

Maar zelfs met algemeen stemrecht bleef inspraak in de praktijk beperkt. Stemmen gebeurde eens in de vier jaar, en daartussenin werd de besluitvorming grotendeels aan politici overgelaten. Veel burgers voelden zich daardoor alsnog buitengesloten of machteloos.

Voor Partij voor Inspraak is algemeen stemrecht een historisch keerpunt, maar niet het eindpunt. PI erkent de waarde van verkiezingen, maar vindt dat burgers ook tussen verkiezingen door actief moeten kunnen meedenken, meepraten en meebeslissen. Inspraak moet continu zijn — niet incidenteel.